Leczenie zawału serca

Zawał serca jest to obumarcie części mięśnia sercowego spowodowana jego niedokrwieniem. Jest to proces nieodwracalny. Jednak nie wszystkie komórki zginą od razu, niektóre z nich będą tylko "ogłuszone". Jeśli odpowiednio szybko dostarczy się im krwi z tlenem, mają szansę znowu podjąć swoją pracę. Mięsień serca będzie już zawsze będzie już słabszy, ale można zadbać o jego maksymalną rehabilitację.

Metody leczenia zawału serca

Wśród dostępnych środków leczniczych wyróżniamy leczenie farmakologiczne (czyli zachowawcze) oraz inwazyjne. Metoda zachowawcza polega na podaniu tlenu, nitrogliceryny, morfiny, leków przeciwpłytkowych, beta-blokerów, inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACE-I), leków przeciwkrzepliwych i uspakajających.

W części przypadków należy rozważyć postępowanie inwazyjne, czyli przezskórną angioplastykę wieńcową (PCI) lub pomostowanie aortalno-wieńcowe (CABG). W przypadkach zawału serca z uniesieniem odcinka ST (STEMI), który miał miejsce do 3 godzin wcześniej, a leczenie zawału serca inwazyjne nie jest dostępne, można wdrożyć leki fibrynolityczne (rozpuszczające skrzep). Powikłania zawału serca prowadzą do chorób serca.

Przezskórna angioplastyka wieńcowa

Przezskórna angioplastyka wieńcowa polega na poszerzeniu zwężonej tętnicy wieńcowej za pomocą małego balonu umieszczonego na końcu cewnika, który jest umieszczany wewnątrz naczyń krwionośnych tak samo jak w zabiegu koronarografii, czyli z dostępu z tętnicy udowej lub tętnicy przedramienia.

Balon jest zwinięty wokół końcówki cewnika i nie stwarza dużego oporu podczas wprowadzania go do naczynia wieńcowego. Dopiero gdy znajduje się w miejscu zwężenia tętnicy wieńcowej, zostaje rozprężony (podanie płynu pod dużym ciśnieniem) i udrażnia naczynie, zwiększając przepływ krwi do niedotlenionego mięśnia. Następnie można umieścić wewnątrz tętnicy stent, czyli maleńką cewkę, która stanie się rusztowaniem nie pozwalającym na ponowne zwężenie. Stent może być samorozprężalny lub rozprężany przez balon.Przed PCI pacjent musi przyjąć leki przeciwpłytkowe i przeciwkrzepliwe.

Zabieg na zawał serca przezskórnej angioplastyki wieńcowej ma dużą skuteczność, jednak posiada on też groźne powikłania – zgon (mniej niż 0,5 proc. przypadków), zawał serca (interwencja może spowodować nagłe zamknięcie naczynia w 4-8% przypadków), krwawienia, uszkodzenie tętnicy udowej lub promieniowej.

Pomostowanie aortalno-wieńcowe

Zabieg metodą klasyczną polega na wszczepieniu w serce pomostów stanowiących nową drogę dla krwi i omijających miejsce zwężenie naczynia. Zupełnie tak samo, jak w sytuacji gdy na autostradzie zdarzy się duży wypadek i kierowcy nie mogąc przejechać dalej, szukają objazdu, który pozwoli im za chwilę powrócić na trasę już za miejscem zdarzenia i kontynuować podróż. Pomost utworzony jest z żyły (pobranej z nogi) lub tętnicy .

Zabieg by-passów wykonywany jest w znieczuleniu ogólnym, po sternotomii (czyli po przecięciu mostka) i przy użyciu krążenia pozaustrojowego, które jest obciążające dla pacjenta. Jest to więc poważna operacja i może mieć ciężkie powikłania takie jak zgon, udar, rzadko sepsa. Ma to jednak miejsce w nielicznych przypadkach. Aby zmniejszyć zagrożenie pacjenta wykonuje się zmodyfikowane zabiegi przezskórnej angioplastyki wieńcowej – np. bez użycia krążenia pozaustrojowego, z niewielkiego cięcia, zabiegi endoskopowe.

Przygotowanie do zabiegu polega na wyleczeniu lub usunięciu zębów (tzw. sanacja jamy ustnej), pobraniu wymazów z nosa i gardła (czy obecne są tam groźne bakterie?), szczepieniu przeciwko WZW B, odstawieniu leków przeciwpłytkowych na kilka dni przed operacją.

Bibliografia

Mandecki T. Kardiologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-2912-0
Kahn G. Choroby serca. Diagnostyka i terapia, Urban & Partner, Wrocław 2000, ISBN 83-87944-50-5
Rynkiewicz A. Ostre stany w kardiologii, Termedia, Poznań 2010, ISBN 978-83-62138-46-3
Nowak Z. Zawał serca: diagnostyka, leczenie, rehabilitacja, AWF Katowice, Katowice 2003, ISBN 83-87478-64-4