Komu grozi zawał?

Zawał rozwija się zwykle na tle choroby niedokrwiennej serca, jednak pamiętać należy, że czasami ma on miejsce u osób z dotychczas nie zdiagnozowaną chorobą wieńcową i jest jej pierwszym objawem (jest tak w około 40%).

Przyczyną choroby wieńcowej jest miażdżyca naczyń. Do czynników rozwoju miażdżycy, które są niezależne od pacjenta (nie może on na nie wpłynąć) należy wiek i płeć (mężczyźni mają pod tym względem gorzej). Kobiety przed menopauzą mają mniejsze ryzyko miażdżycy dzięki naturalnym estrogenom. Niestety analogi naturalnych estrogenów podawane w hormonalnej terapii zastępczej nie spełniają funkcji ochronnej.

Do najistotniejszych czynników miażdżycy, które mogą być modyfikowane przez pacjenta (tzn. można z nimi walczyć) należą:

• zwiększenie stężenia cholesterolu całkowitego, zwiększenie trójglicerydów i LDL („zły cholesterol”) i zmniejszenie HDL („dobry cholesterol”)
• nadciśnienie tętnicze
• cukrzyca 
• otyłość
• palenie papierosów

Jeśli występują u Ciebie dwa z wyżej wymienionych czynników, masz czterokrotnie większe ryzyko zagrożenia zawałem serca, niż gdybyś ich nie miał! Zaś jeśli spełniasz trzy z nich – ryzyko jest 10 razy większe!!!

Mniej istotne czynniki miażdżycy to:

• stres
• siedzący tryb życia, brak ruchu. Uprawiając sport stawiasz sercu wyzwanie – ma ono więcej pracy. Przez to tworzy się w nim krążenie oboczne – więcej naczyń, które dostarczają więcej krwi. Ryzyko zawału staje się mniejsze!

Zawał serca u młodej osoby?

Zawał serca nie jest jednostką chorobową właściwą osobom młodym. Jednak są przypadki, w których procesy miażdżycowe rozwijają się bardzo szybko i niedokrwienie serca może dotknąć człowieka przed 40 rokiem życia. U osób, u których występują wrodzone zaburzenia gospodarki lipidowej, zespół antyfosfolipidowy lub niedoczynność tarczycy zawał serca może wystąpić nawet przed 30 rokiem życia. Jednak są to rzadkie przypadki.

Lekarze podejrzewają, że za część niewyjaśnionych zgonów u osób stosunkowo młodych (przed 40 rokiem życia) może być odpowiedzialne przechorowanie w dzieciństwie choroby Kawasaki. Jest to schorzenie odkryte niedawno, wcześniej mylono je z infekcjami okresu dziecięcego. Obecnie dysponujemy możliwością leczenia choroby Kawasaki i być może przyczyni się to do zmniejszenia częstości zawałów u osób młodych.

Okoliczności, w których może wystąpić zawał

Czynnikami wywołującymi zawał może być gwałtowny, natężony wysiłek fizyczny, sytuacje stresowe przebiegające z dużymi wahaniami ciśnienia. Do zawału najczęściej dochodzi w godzinach rannych, między godziną 6.00 a 12.00. Prawdopodobnie spowodowane jest to większą aktywnością układu współczulnego i wyrzutem kortyzolu (hormon stresu) do krwi.